Συντελεστής Δόμησης: Υπολογισμός & Εργαλείο

Τι είναι ο συντελεστής δόμησης;

Ο συντελεστής δόμησης είναι μια αριθμητική παράμετρος που ρυθμίζει πόσα τετραγωνικά μέτρα μπορούν να χτιστούν σε ένα συγκεκριμένο οικόπεδο. Εκφράζεται ως δεκαδικός αριθμός (π.χ. 0,6, 0,8, 1,2) και σημαίνει ότι το σύνολο των δόμησιμων επιφανειών δεν μπορεί να ξεπεράσει ένα ορισμένο πολλαπλάσιο του εμβαδού του εδάφους. Ορίζεται από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ ν.4067/2012) και από τοπικά σχέδια και ρυθμίσεις που ισχύουν για την περιοχή.

Ο συντελεστής δόμησης είναι θεμελιώδης για οποιαδήποτε κατασκευή. Πριν αγοράσετε ένα οικόπεδο ή ξεκινήσετε τον σχεδιασμό ενός κτιρίου, πρέπει να γνωρίζετε ακριβώς ποιος είναι ο συντελεστής του, ώστε να σχεδιάσετε ένα έργο που συμμορφώνεται με τη νομοθεσία.

Πώς υπολογίζονται τα τετραγωνικά που μπορείτε να χτίσετε;

Ο υπολογισμός των δόμησιμων τετραγωνικών είναι πολύ απλός και βασίζεται σε μία βασική μαθηματική πράξη: πολλαπλασιασμός του εμβαδού του οικοπέδου με τον συντελεστή δόμησης.

Τύπος: Δόμησιμα τ.μ. = Εμβαδόν οικοπέδου × Συντελεστής δόμησης

Παράδειγμα: Αν έχετε οικόπεδο 500 τ.μ. και ο συντελεστής δόμησης της περιοχής σας είναι 0,8, τότε τα δόμησιμα τετραγωνικά είναι 500 × 0,8 = 400 τ.μ. Αυτό σημαίνει ότι το σύνολο όλων των ορόφων του κτιρίου δεν πρέπει να ξεπεράσει τα 400 τ.μ.

Εφαρμογή με περισσότερους ορόφους: Εάν κτίσετε δύο ορόφους, καθένας θα πρέπει να είναι περίπου 200 τ.μ. Εάν κτίσετε τρεις ορόφους, καθένας θα είναι περίπου 133 τ.μ. Ο περιορισμός είναι στο σύνολο, όχι σε κάθε όροφο ξεχωριστά (εκτός και αν υπάρχουν άλλες ρυθμίσεις από την τοπική αρχή).

Για έλεγχο της οικοδομησιμότητας πριν από αγορά ή σχεδιασμό, ζητήστε τεχνικό έλεγχο όρων δόμησης για το συγκεκριμένο οικόπεδο.

Χρησιμοποιήστε τον ενδεικτικό υπολογιστή για να δείτε άμεσα τα δομήσιμα τ.μ. και τη μέγιστη κάλυψη.

Τι προσμετράται στη δόμηση και τι όχι;

Δεν όλες οι επιφάνειες προσμετρώνται ολοκληρωτικά στο σύνολο των δόμησιμων τετραγωνικών. Υπάρχουν περιπτώσεις που προσμετρούνται με μειωμένο συντελεστή ή και δεν προσμετρούνται καθόλου. Κατά τον χρόνο σύνταξης, τα εξής ισχύουν γενικά:

Προσμετρώνται πλήρως:

• Κλειστοί κύριοι χώροι (σαλόνια, υπνοδωμάτια, γραφεία)
• Κουζίνες και βοηθητικοί χώροι
• Λουτρά και WC
• Διάδρομοι και κλιμακοστάσια
• Χώροι εργασίας και εμπορίας

Προσμετρώνται μειωμένα ή κάτω από όρους:

• Υπόγεια (συνήθως με μειωμένο συντελεστή, ανάλογα με τη νομοθεσία)
• Ημιυπαίθριοι χώροι (σύμφωνα με τις τοπικές διατάξεις)
• Γκαράζ και χώροι στάθμευσης (συχνά με συντελεστή 0,35 ή παρόμοιο)
• Βοηθητικοί χώροι (αποθήκες, σέρβις)

Δεν προσμετρώνται ή δεν προσμετρώνται πλήρως:

• Ανοικτές βεράντες και μπαλκόνια (συνήθως δεν προσμετρώνται)
• Κοινόχρηστοι χώροι κτιρίων πολλαπλών ιδιοκτητών (συνήθως δεν προσμετρώνται στον ΣΔ)
• Εξώστες και ανοικτές αίθουσες
• Χώροι τεχνικής υποδομής (εν μέρει)

Οι ακριβείς κανόνες μεταβάλλονται ανάλογα με το είδος χρήσης (κατοικία, γραφείο, εμπορία, κλπ) και τοπικές διατάξεις. Συνιστάται πάντα να επαληθεύσετε με τεχνικό μηχανικό ή με την αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία πριν υποβάλετε κάποια αίτηση ή ξεκινήσετε σχεδιασμό.

Συντελεστής δόμησης, κάλυψη και ύψος: οι διαφορές

Ο συντελεστής δόμησης, η κάλυψη και το ύψος κτιρίου είναι τρεις διαφορετικές παράμετροι που συχνά συγχέονται. Κάθε μία ρυθμίζει διαφορετικό πτυχό της δόμησης:

Συντελεστής δόμησης (ΣΔ): Είναι το σύνολο όλων των δόμησιμων τετραγωνικών σε όλους τους ορόφους του κτιρίου, διαιρεμένο με το εμβαδόν του οικοπέδου. Ελέγχει την "πυκνότητα" της κατασκευής.

Κάλυψη: Είναι το ποσοστό του εδάφους που καλύπτεται από την "σκιά" του κτιρίου όταν το κοιτάζετε από πάνω (αεροφωτογραφία). Π.χ., κάλυψη 50% σημαίνει ότι το κτίριο καλύπτει το 50% του εδάφους και το υπόλοιπο 50% παραμένει ανοικτό. Η κάλυψη δεν σχετίζεται με τον αριθμό των ορόφων.

Παράδειγμα: Οικόπεδο 500 τ.μ. με ΣΔ 0,8 και κάλυψη 40%. Σημαίνει: 1) Δόμησιμα τ.μ. = 400 τ.μ., 2) Η κάτοψη του κτιρίου δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 200 τ.μ. (500 × 40%), 3) Αν κτίσετε 200 τ.μ. κάτοψη και ΣΔ 0,8, τότε έχετε χώρο για δύο ορόφους.

Ύψος κτιρίου: Είναι απλά το μέγιστο ύψος που μπορεί να φτάσει το κτίριο (π.χ. 9 μέτρα, 12 μέτρα, κλπ). Ρυθμίζεται χωριστά και δεν σχετίζεται κατευθείαν με τον ΣΔ ή την κάλυψη, μολονότι επηρεάζει το πόσοι όροφοι είναι δυνατοί.

Πού θα βρείτε τον συντελεστή του οικοπέδου σας;

Ο συντελεστής δόμησης της περιοχής σας είναι δημόσια πληροφορία και μπορείτε να τον βρείτε σε διάφορες πηγές:

1. e-Πολεοδομία (gis.epoleodomia.gov.gr): Η πλατφόρμα e-Πολεοδομία του Υπουργείου Περιβάλλοντος προσφέρει ένα ψηφιακό χάρτη (GIS) όπου μπορείτε να πληκτρολογήσετε τη διεύθυνση ή το ταχυδρομικό κώδικα του οικοπέδου σας και να λάβετε άμεσα τους όρους δόμησης, συμπεριλαμβανομένου του ΣΔ. Αυτή είναι η πιο γρήγορη και αξιόπιστη πηγή.

2. Κτηματολόγιο (ktimatologio.gr): Το Ελληνικό Κτηματολόγιο παρέχει ψηφιακούς χάρτες και αρχεία ακινήτων. Ενώ δεν παρέχει απευθείας τους όρους δόμησης, μπορείτε να δείτε τις ζώνες κτιρίσεως και να επεξεργαστείτε τα δεδομένα για να βρείτε τον ΣΔ.

3. Τοπική ΥΔΟΜ ή δημοτική αρχή: Η Υπηρεσία Δόμησης και Οργανισμού Πόλης του δήμου σας ή των περιοχών διαθέτει έγγραφα και σχέδια με τους όρους δόμησης. Μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας μαζί τους.

4. Τεχνικός μηχανικός: Ένας τεχνικός μηχανικός που γνωρίζει την περιοχή μπορεί να σας ενημερώσει άμεσα και να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τη σημασία του κάθε όρου.

Πότε αλλάζει ο συντελεστής δόμησης;

Ο συντελεστής δόμησης είναι "σταθερό" όσο ισχύει το σχέδιο πόλης ή η ρυθμιστική απόφαση που το καθόρισε. Όμως, μπορεί να αλλάξει στις ακόλουθες περιπτώσεις:

1. Τροποποίηση του σχεδίου πόλης: Όταν ένας δήμος ανακαιρεί ή τροποποιεί τους κανόνες πόλης και περιοχών, μπορεί να αλλάξει ο ΣΔ για συγκεκριμένες περιοχές. Αυτές οι αλλαγές δημοσιεύονται με προεδρικό διάταγμα ή αποφάσεις του τοπικού σχεδιασμού.

2. Ευρωπαϊκές ή εθνικές διατάξεις: Αν αλλάξει η εθνική νομοθεσία (π.χ. ο ΝΟΚ), οι όροι μπορεί να επηρεαστούν. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές είναι σπάνιες και συνήθως δεν επηρεάζουν ανάδρομα τα ήδη εγκεκριμένα έργα.

3. Αλλαγή χρήσης της περιοχής: Αν μια περιοχή μεταβληθεί από παραγωγική σε κατοικητική ή αντίστροφα, ο ΣΔ μπορεί να προσαρμοστεί.

Γιατί χρειάζεστε μηχανικό πριν αγοράσετε οικόπεδο;

Η γνώση του συντελεστή δόμησης πριν από την αγορά ενός οικοπέδου είναι κρίσιμη. Ένα μεγάλο οικόπεδο με χαμηλό ΣΔ μπορεί να έχει μικρό οικοδομικό δυναμικό, ενώ ένα μικρό οικόπεδο με υψηλό ΣΔ μπορεί να είναι πολύ πιο αποδοτικό. Ένας τεχνικός μηχανικός μπορεί να:

• Υπολογίσει ακριβώς πόσα μπορείτε να χτίσετε
• Ελέγξει αν υπάρχουν πολεοδομικές επιπλοκές ή ειδικές κατηγορίες περιοχής
• Σας προειδοποιήσει για πιθανές αλλαγές στο σχέδιο πόλης
• Σας κατευθύνει στις σωστές διαδικασίες για το ακίνητό σας

Πριν από αγορά οικοπέδου, επικοινωνήστε με μηχανικό για εξατομικευμένο έλεγχο των όρων δόμησης.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές: ν.4067/2012 ΝΟΚ (kodiko.gr) · Ελληνικό Κτηματολόγιο